Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, metinlerin açık ve tutarlı olmasını sağlar: uzmanların farklı görüşte olduğu konuların nasıl yazıldığı, neden ile sonucu bağlayan bağlaçların seçimi, her bölümün öteki bölümler okunmadan anlaşılması ve adım anlatan talimat cümlelerinde hangi kipin kullanıldığı.
İçerik Yazımında Uzmanların Farklı Düşündüğü Konular Nasıl Yazılır?
Bazı konularda uzmanlar aynı soruya farklı yanıtlar verir. Bu ayrılık yetersiz veriden, farklı ölçüm yöntemlerinden ya da yakın zamanda değişen bir kuraldan doğabilir. İçerik yazımı bu konularda tek bir görüşü doğru diye sunmaz. Metin önce sorunun tam olarak ne olduğunu tanımlar. Ardından hangi görüşlerin bulunduğunu ve her görüşün neye dayandığını ayrı paragraflarda yazar.
Her görüş bir kaynağa bağlanır. Kaynak, konunun resmî belgesi, yöntemi açıklanmış bir araştırma ya da alanda yayımlanmış bir kılavuz olabilir. Metinde görüşün kime ait olduğu ve kaynağın türü açıkça belirtilir; erişilebilen kaynağa bağlantı verilir. Dayanağı gösterilemeyen bir sav metne alınmaz. Okur bilginin nereden geldiğini görür ve aslını kendisi açıp okuyabilir.
Görüşlerin ağırlığı da doğru aktarılır. Alanda yaygın kabul gören bir yaklaşım ile az sayıda uzmanın savunduğu bir yaklaşım aynı genişlikte anlatılmaz. Metin hangisinin yaygın olduğunu belirtir, azınlıktaki görüşü de dayanağıyla birlikte yazar. Henüz sonuçlanmamış bir tartışma, sonuçlanmış bir bilgi olarak sunulmaz. Sonucun hangi çalışmaya ya da karara bağlı olduğu ayrıca yazılır.
Cümlenin kuruluşu bilgiyi görüşten ayırır. Ölçülmüş bir bulgu “araştırmada şu sonuç bulundu” kalıbıyla, bir yorum ise “bu uzmanlara göre” ya da “öne sürülen görüş şudur” kalıbıyla yazılır. Görüş bildiren her cümlede öznenin kim olduğu söylenir. Yazarın kendi değerlendirmesi metne eklenmez. Böylece okur hangi cümlenin bulgu, hangisinin yorum olduğunu cümlenin yapısından anlar.
Google, arama kalitesini değerlendiren kişiler için yönergeler yayımlar. Bu yönergelerde kişinin sağlığını, parasını ya da güvenliğini etkileyebilecek konularda doğruluğa daha sıkı bakıldığı belirtilir. Aynı yönergeler, uzmanlar arasında genel kabul görmüş bilgiye aykırı içeriğin düşük değerlendirilebileceğini de yazar. Bu nedenle metin önce genel kabulü verir, farklı görüşü onun yanında ve kaynağıyla anlatır.
Tartışmalı konularda bilgi zamanla değişir. Yeni bir araştırma ya da kılavuz yayımlandığında sayfa yeniden okunur. Görüşlerin dengesi değiştiyse ilgili bölüm güncellenir; sayfadaki güncelleme tarihi yalnızca gerçek bir değişiklikten sonra yenilenir. Yazının sonundaki kaynak listesi de aynı anda düzenlenir. İçerik yazımı kapsamındaki bu güncellemeler aylık iş listesinde ayrı birer madde olur ve onayınızla yapılır.
Metinde Neden-Sonuç İlişkisi Hangi Bağlaçlarla Kurulur?
Neden-sonuç ilişkisi, bir durumun başka bir durumu doğurduğunu gösteren bağdır. Yazıda bu bağ iki cümle ya da iki yan cümle arasına konan bağlaçlar ve eklerle kurulur. Bağ açıkça yazılmazsa okur iki bilginin yalnızca art arda mı geldiğini, yoksa birinin ötekine yol mu açtığını çıkaramaz. İçerik yazımında bu ilişki her seferinde açık bir sözcükle gösterilir.
Nedeni önce veren yapılarda sonuç cümlenin sonuna kalır. “Bu nedenle”, “bu yüzden”, “bundan dolayı” ve “dolayısıyla” önceki cümlede anlatılan nedene bağlanır ve yeni cümleyi başlatır. Fiile eklenen “-dığı için” ve “-dığından” ekleri ise neden ile sonucu tek cümlede birleştirir. “Sayfa yavaş açıldığı için ziyaretçi ayrılır” cümlesi bu ikinci yapıyı kullanır.
Sonucu önce, nedeni sonra veren yapılar da vardır. “Çünkü” bağlacı sonucu bildiren yargıdan sonra gelir ve nedeni ekler. “Zira” aynı işi görür; daha resmî bir sözcük olduğundan sade metinlerde “çünkü” seçilir. Aynı cümlede “çünkü” ile “bu nedenle” birlikte kullanılmaz. İkisi aynı bağı iki kez kurar ve cümlede gereksiz bir tekrar oluşur.
“İçin” sözcüğü hem nedeni hem amacı bildirebilir; bu durum karışıklığa yol açar. “Sayfa hızlansın diye görseller küçültüldü” cümlesi amacı, “görseller büyük olduğu için sayfa yavaştı” cümlesi nedeni anlatır. Amaç için “amacıyla” ya da “diye”, neden için “-dığı için” yapısı seçilir. Sonuç bir koşula bağlıysa “-sa” eki ve “bu durumda” bağlantısı kullanılır.
Sık yapılan hata, aralarında bağ bulunmayan iki bilgiyi neden-sonuç bağlacıyla birleştirmektir. Aynı dönemde yaşanan iki değişiklik birbirinin nedeni olmayabilir. Sıralamanın yükseldiği hafta sayfa başlıkları da değiştiyse, metin bu bağı ancak ölçülmüş bir veri varsa kurar. Veri yoksa “aynı dönemde” ya da “ardından” yazılır. Böylece okura doğrulanmamış bir sebep aktarılmaz. Bu kural, Search Console verilerini anlatan yazılarda da aynı biçimde uygulanır.
Taslak yayından önce bağlaçlar açısından ayrıca okunur. Her neden-sonuç bağlacının iki ucunda gerçekten bir neden ve bir sonuç bulunup bulunmadığına bakılır. Aynı bağlacın art arda cümlelerde yinelendiği yerlerde yapı değiştirilir. Uzun bir neden zincirinin her halkası ayrı cümleye alınır. Sonunda her cümlede en çok bir neden ve bir sonuç kalır.
Her Bölümün Kendi Başına Anlaşılması Nasıl Sağlanır?
Ziyaretçiler bir sayfayı her zaman baştan okumaz. Arama sonucundaki bir bağlantı, içindekiler listesi ya da paylaşılan bir adres onları doğrudan bir ara başlığa götürebilir. Google da bir aramaya yanıt olarak sayfanın yalnızca bir bölümünü öne çıkarabilir. İçerik yazımı bu yüzden her bölümü, önceki bölümler okunmadan anlaşılacak biçimde kurar. Kural ara başlık düzeyinde uygulanır.
Her bölümün ilk cümlesi başlıktaki soruyu doğrudan yanıtlar. Ara başlık bir soruysa yanıt ilk iki cümlede yer alır, ayrıntı ve adımlar arkasından gelir. Yanıt cümlesi başlıktaki terimi aynen kullanır, eş anlamlı bir sözcüğe geçmez. Başlık konuyu adıyla söyler; “devamı” ya da “diğer noktalar” türünden bağlamsız başlıklar kullanılmaz. Bu düzen sayesinde bölüme doğrudan gelen kişi aradığı bilgiye ilk satırlarda ulaşır.
Bölümler birbirine gönderme yapan ifadelerle bağlanmaz. “Yukarıda anlatıldığı üzere”, “önceki bölümde söylediğimiz” ya da yalnızca “bu yöntem” diye başlayan bir cümle, öteki bölümü okumamış kişiye bilgi vermez. Bu ifadelerin yerine yöntemin adı yeniden yazılır. Başka bölümdeki bir bilgi gerçekten gerekiyorsa oraya sayfa içi bağlantı verilir ve bağlantı metni konuyu adıyla söyler.
Kısaltmalar ve terimler her bölümde ilk geçtikleri yerde yeniden açılır. Sayfanın başında tanımlanan bir terim ortadaki bir bölümde açıklamasız kalırsa oraya doğrudan gelen okur onu tanımaz. Terimin yanına yarım cümlelik bir tanım eklenir. Bir kavramın birden fazla adı varsa bunlardan biri seçilir ve bütün bölümlerde yalnız o kullanılır. Tanım sayfa boyunca aynı sözcüklerle verilir, terimin anlamı bölümden bölüme değişmez.
Teknik tarafta her ara başlığa bir bağlantı çapası tanımlanır. Çapa, sayfa adresinin sonuna eklenen ve tarayıcıyı doğrudan o başlığa götüren kısa bir addır. WordPress’in başlık bloğunda bu ad bloğun gelişmiş ayarlarından girilir. Sayfanın başındaki içindekiler listesi bu çapalara bağlanır. Ziyaretçi listeden istediği bölüme geçer, paylaşılan bağlantı da aynı bölümde açılır.
Bölümlerin bağımsızlığı yayından önce bir okumayla denenir. Ara başlıklar sırayla değil karışık sırayla açılır ve her biri yalnız başına okunur. Anlaşılmayan bir gönderme, açıklanmamış bir kısaltma ya da başlıkla örtüşmeyen bir ilk cümle bulunursa düzeltilir. Sitenizde yayında olan yazılar da aynı okumadan geçirilir; bulunan sorunlar ücretsiz ön raporda sayfa sayfa listelenir.
Talimat Cümleleri Hangi Kiple Yazılır?
Talimat cümlesi, okura bir işlemi yapması için ne yapacağını söyleyen cümledir. Türkçede bu cümleler emir kipiyle kurulur. Okura “siz” diye seslenen metinlerde fiil “-in”, “-ın”, “-un” ya da “-ün” ekiyle biter: “açın”, “seçin”, “kaydedin”. İçerik yazımında bir sayfadaki bütün talimatlar aynı kip ve aynı hitapla yazılır; “aç” ile “açın” aynı metinde karışmaz.
Talimat yerine edilgen yapı da kullanılabilir: “ayarlar bölümü açılır”. Bu yapı işlemi kimin yapacağını söylemez. Okurun kendisi yapacaksa emir kipi işi daha açık anlatır. Edilgen yapı, yazılımın kendiliğinden yaptığı adımlara ayrılır: “sayfa yeniden yüklenir”. Bu ayrım sayesinde okur hangi adımın kendisine, hangisinin yazılıma ait olduğunu cümleden çıkarır. Aynı adım listesinde iki yapı, işi yapanın değiştiği yerde ayrı cümlelere bölünür.
Gereklilik ve olasılık bildiren yapılar talimatın gücünü değiştirir. “Kaydetmelisiniz” zorunlu bir adımı, “kaydedebilirsiniz” isteğe bağlı bir adımı anlatır. Bir talimat listesinde zorunlu adımlar emir kipiyle, isteğe bağlı adımlar “-ebilirsiniz” yapısıyla yazılır. Adımın isteğe bağlı olduğu cümlenin başında belirtilir. Geri alınamayan bir adımın önüne kısa bir uyarı cümlesi konur. “Kaydetmeniz rica olunur” türünden dolaylı kalıplar talimat metinlerinde yer almaz.
Her talimat cümlesi tek bir eylem taşır. “Dosyayı seçip yükleme düğmesine basın ve bekleyin” cümlesi üç ayrı adıma bölünür. Koşul varsa cümlenin başına gelir: “Uyarı çıkarsa kapatın.” Eylemin yapılacağı yer eylemden önce yazılır: “Sağ üstteki düğmeye tıklayın.” Okur böylece ekranda neyi arayacağını fiile gelmeden öğrenir ve adımı tek seferde uygular.
Talimatta geçen düğme ve menü adları ekranda görünen sözcüklerle aynı yazılır. Arayüzün Türkçe ya da İngilizce olmasına göre adlar değişir; metin hangi arayüz dilini esas aldığını baştan söyler. Adlar tırnak içinde yazılarak cümlenin geri kalanından ayrılır. Yazılım güncellendiğinde adlar değişebildiği için talimat sayfaları belirli aralıklarla açılıp ekranla karşılaştırılır. Ekran görüntüsü kullanılıyorsa görüntüdeki adlar da metindekilerle aynı olur.
Her adımın sonunda, adım doğru yapıldığında ekranda ne görüleceği yazılır: “Kayıt tamamlandı bildirimi çıkar.” Bu cümle okurun bir sonraki adıma geçip geçemeyeceğini gösterir. Talimat metni yayından önce konuyu bilmeyen biri tarafından adım adım uygulanarak denenir. Takılınan adım yeniden yazılır. Yapılan düzeltmeler o ayın aylık raporunda tamamlanan işler arasında yer alır.
Kaynak gösterdiğim bağlantıları yazının neresine koymalıyım?
Bağlantı, dayandığı cümlenin içine ya da hemen sonuna konur ve bağlantı metni kaynağın adını söyler. Aynı kaynak yazıda birkaç kez kullanılıyorsa sonda bir kaynak listesi de verilir. Kaynak sayfaları zamanla kaldırılabildiği için bağlantılar belirli aralıklarla bir bağlantı denetleme aracıyla taranır.
Cümleye “çünkü” ile başlamak metnimin anlaşılmasını etkiler mi?
“Çünkü” ile başlayan cümle, nedeni önceki cümleden koparır. İki cümle birlikte okunduğunda anlam kurulur; ikinci cümle tek başına okunduğunda yarım kalır. Sade bir yazıda iki parça tek cümlede birleştirilir ya da ikinci cümle “Bunun nedeni” diye başlatılır. Böylece her cümle kendi başına anlaşılır.
Ara başlıklarıma çapa adı verirken Türkçe harf kullanabilir miyim?
Tarayıcılar Türkçe harfli çapaları açar, ancak paylaşılan bağlantıda bu harfler kodlanmış karakterlere dönüşüp okunmaz hâle gelebilir. Bu yüzden çapa adı küçük harfle, sözcükler tireyle ayrılarak ve ç, ğ, ı, ö, ş, ü yerine c, g, i, o, s, u kullanılarak yazılır. Her çapa adı sayfada bir kez geçer.
Talimat yazılarımda adımları numaralı liste olarak mı vermeliyim?
Sırası değişmeyen adımlar numaralı listeyle verilir; sıranın önemli olmadığı maddelerde işaretli liste seçilir. Numaralı liste okura kaçıncı adımda olduğunu gösterir ve yarıda bırakılan işe dönmeyi kolaylaştırır. Her madde tek bir eylem taşır. WordPress’in liste bloğunda iki biçim arasında araç çubuğundan geçiş yapılır.